Tercihlerimizi yaparken neleri dikkate almalıyız?
Her yıl puanlar ve kontenjanlar değiştiği için tercihlerinizde başarı sıralamalarını
dikkate almak gerekir. Adayların bu verilere göre bir puan türünde bir yüzdelik
dilimine kaç kişinin girdiğini ve bölümlerin aldığı son öğrencinin başarı sıralamasına
bakmaları gerekiyor. Adaylar kendi sıralamaları ile bu sıraları karşılaştırarak
istek sıralarını da dikkate alarak tercihlerini yapabilirler.
Kılavuzdaki başarı sırasının gerçeklik derecesi nedir? Yani kılavuzdaki başarı sırası
ne kadar oynar?
Kılavuzdaki sıralamalar ÖSYM’nin yaptığı dönüşümlerden sonra elde edilen sayılardır.
Her yerleştirmede bu rakamlar değişebilir. Tercihlerinizi kılavuzdaki sıralamaları
kullanarak yapmalısınız.
Kredi ve Burs nedir?
Öğrenim Kredisi: Yüksek öğretim öğrencilerine devam ettikleri öğretim kurumunun
öğrenim süresince verilen, mezuniyet sonrası bir hizmet yükümlüğü olmayan geri ödemeli
kredi türü olarak tanımlanıyor.
Katkı Kredisi: Öğrencinin üniversiteye ödemesi gereken harç ücretinin Kredi
ve Yurtlar Kurumu tarafından öğretim süresi bittiğinde geri ödenmesi koşulu ile
karşılanması olarak ifade ediliyor.
Burs: Burs, yüksek öğretim gören öğrencilerin maddi yönden desteklenmesi
amacıyla çeşitli kurum ya da kuruluşlar tarafından verilen karşılıksız para olarak
adlandırılıyor. Çeşitli vakıf, dernek ve kuruluşlar başarılı ama maddi durumu zayıf
olan öğrencilerin öğrenimine katkıda bulunmak amacıyla burs veriyorlar.
Yurt ve Burs başvuruları ne zaman yapılıyor?
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’nun yüksek öğrenim gençliğine verdiği hizmetlerden
birisi de barınma hizmetidir. Bundan önceki yıllarda yurt başvuruları ÖSYS başvuruları
ile birlikte yapılırken, 2007 yılından itibaren yurt başvuruları ÖSYS sonuçları
açıklandıktan sonra ÖSYM tarafından duyurulan tercihler arasında yapılıyor. Başvuru
tarihleri sonuçlar açıklandığında ÖSYM ve Kredi Yurtlar Kurumu tarafından duyuruluyor.
ÖSYS’ye katılarak bir yükseköğretim programına girmeye hak kazanan hazırlık ve 1.
Sınıf öğrencilerinden yurtlarda barınmak, burs, öğrenim ve katkı kredisi almak isteyen
öğrenciler, bir yükseköğretim kurumunu kazandıkları belli olduktan sonra; ilk aşamada
ÖSYM tarafından belirlenen başvurular ile ilgili formu kılavuzdaki açıklamalara
göre doldurarak ÖSYM’nin web sitesinden müracaatlarını yapabiliyorlar. Yurt müracaat
sonuçları Ağustos ayının son haftası YURTKUR'un internet sayfası www.kyk.gov.tr ile ÖSYM Başkanlığı'nın www.osym.gov.tr adreslerinde açıklanıyor. Öğrencilere,
yurda girmeye hak kazanmaları halinde yurdun adı, yerleştirilemediyse yurt yedek
sırası bildiriliyor. Devlet yurtlarına yerleştirilemeyen öğrenciler için alternatif
barınma olanakları da mevcut. Bunlar özel (ücretli) yurtlar, kiralık evler, pansiyonlar
ve apart evler şeklinde hizmet sunan konaklama ve yaşam alanları. Yurtlara yerleştirilemeyen
öğrenciler bu imkanlardan yararlanabilmek için büyük bir koşuşturmaca yaşıyor.
~Soru ve Cevaplar~
1-) Merhabalar. Bu yıl (2008) üniversiteye yerleştim. YTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği
bölümüne. Fakat tıp fakültesine girmek istiyorum ve bunun için 2010’da yeniden sınava
girmeyi düşünüyorum. Fakat 2010 yılında eski mezunlar sınava giremez gibi bir kısıtlama
veya eski mezunların sınava girmesini engellemek amaçlı AOBP’ de puan kırılması
olabilir mi? Ayrıca 2009’da da tecrübe amaçlı sınava girmek istiyorum. 2010’da gelecek
sistemde bu bir dezavantaja dönüşebilir mi?
Yerleştirme puanları hesaplanırken; Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı (AOBP) 0.15
ile çarpılarak sınav puanınıza (YGS ve LYS puanları) eklenecektir. LYS, YGS ve AOBP
puanları en büyük değeri; 500+(0.15x500)=575 olacaktır. Meslek lisesi ve öğretmen
lisesi çıkışlı adaylar kendi alanlarındaki lisans programlarına yerleştirilirken
yerleştirme puanlarına eklenecek ek puan (0.6xAOBP) olarak hesaplanacaktır. Bir
önceki yıl bir yükseköğretim programına merkezi sistemle yerleştirilen veya ön kayıtla
kaydolan adayların yerleştirme puanları hesaplanırken 0.15 ve 0.06 katsayılarının
yarısı alınacaktır. (0.15 yerine 0.075; 0.06 yerine de 0.03) Bu durumda; sizin dikkat
etmeniz gereken tek şey 2009’da ÖSS ile istemediğiniz halde bir yere yerleşmemenizdir.
2-) 2006 yılında başarısızlıktan bir yükseköğretim programından kaydım silindi.2008’de
açık öğretime yerleştim hala okumaktayım.2009’da Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama
Bölümü’nü kazandım fakat kayıt yaptırmadım.2010 ÖSYS’ye başvururken öğrenim durumuna
ne yazmalıyım?
2010 ÖSYS kılavuzundaki yönlendirmeler çerçevesinde: “Bir yükseköğretim programına
(sınavsız geçiş dahildir) ÖSYM’de yerleştirildim fakat kayıt olmadım.” seçeneğini
işaretlemeniz gerekmektedir. 2009 ÖSS ile bir yükseköğretim programına yerleştiğiniz
için 2010 ÖSYS’de AOBP’niz yarı yarıya kırılacaktır. Bazı adaylar bu cezadan kurtulmak
ümidi ile başvuru sırasında öğrenim durumu ile ilgili bilgilerini tam olarak bildirmemektedir.
Ancak unutulmamalıdır ki adayların geçmiş yıllarda ne zaman sınava girdikleri, yerleşip
yerleşmedikleri ile ilgili tüm bilgiler ÖSYM tarafından veri tabanlarında tutulmakta
ve ÖSYS başvurularının ardından beyan edilen bilgilerin doğruluğu sınanmaktadır.
3-) Okul birincisiyim. Okul birinciliği hakkımı sonraki sene kullanabilir miyim?
Okul birincilerine sağlanan kontenjanlardan sadece liseden mezun olduğunuz sene
ve bir kez yararlanabilirsiniz.
4-) Özel Yetenek sınavını kazandığım ve kayıt yaptırdığım takdirde gelecek yıl tekrar
sınava girdiğimde AOBP’m düşer mi?
Özel Yetenek sınavıyla da olsa bir yükseköğretim kurumuna yerleştirildiğinizde AOBP’
niz bir sonraki sene yarı yarıya düşer.
5-) Vakıf Üniversitelerinden Devlet Üniversitelerine yatay geçiş mümkün mü?
Mümkündür. Bunun için en az sağlanması gerekli şartlar: Adayın kendi üniversitesinde
en az bir sene (hazırlık sınıfından sonra) okumuş olması, tüm derslerden başarılı
olmuş olması, not ortalamasının en az %60 olması (bu sınır %50’ye kadar düşebilmektedir.)
Bu şartların dışında yatay geçiş yapılacak üniversite/bölüm başka özel koşullar
da arayabilmektedir. Bu nedenle yatay geçiş yapılacak bölümün web sitesi takip edilmektedir.
6-) LYS puanı ile (Y-LYS) puanı arasındaki fark nedir?
ÖSYM’nin her aday için, ÖSYS’de gösterdiği başarıya ve AOBP’ye göre hesapladığı
puanlardır. LYS puanı, adayın ikinci aşama sınavında (LYS) testlerde yaptığı netlere
bağlı olarak hesaplanan ve adayın sınav başarısını gösteren puandır.(Öğrenciler
arasında ham puan da denmektedir.)Türkiye birinci, ikinci, üçüncüleri bu puana göre
ilan edilir.Y-LYS puanı ise,LYS puanına adayın AOBP’sinin (öğrenciler arasında okul
puanı da denir.) eklenmesi ile elde edilen puandır.Y-LYS’nin başında yer alan “Y”
harfi,”Yerleşme” anlamına gelmektedir.Merkezi yerleştirme ile öğrenci alan tüm bölümlere
ÖSYM tarafından yerleştirme yapılırken Y-LYS puanları dikkate alınmaktadır.Bir başka
deyişle,üniversite bölümlerine öğrenciler LYS başarıları ve lise mezuniyet başarılarının
bileşkesi olan Y-LYS puanı ile yerleşmektedirler.
7-) AOBP ne demektir?
AOBOP: Öğrencinin hesaplanan OBP’sinin aynı okuldan o yıl mezun olmuş öğrencilerin
ÖSYS’de elde etmiş oldukları sonuçların ortalamasına göre ağırlıklandırılmış şeklidir.
Okulun ÖSYS’deki başarı ortalaması yükseldikçe öğrencinin AOBP’side doğru orantılı
olarak yükselecektir.
8-) 2010 ÖSYS sınav sisteminde OBP ve AOBP’nin hesaplanmasında ve değer aralığında
bir değişiklik olacak mı?
OBP ve AOBP mevcut hesaplama yöntemine göre hesaplanacak, ancak değer aralığı 50-100
yerine 100-50 olacaktır.
9-) AOBP (Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı) nasıl hesaplanıyor?
Üniversiteye yerleştirmede kullanılan Y-ÖSYS puanı hesaplanırken adayların ÖSYS
(ham puan ) puanlarına AOBP’leri (okul puanları) eklenir. AOBP’nin hesaplanması
için ise diploma notundan başlamak gerekir. Diploma notu sırayla OBP ve lise diploma
notu birbirinden farklı şeylerdir. Her sene Haziran ayında lise müdürlükleri o sene
liseden mezun olanların diploma notlarını ÖSYM’ye bildirirler. ÖSYM bu notları,
ilgili yönergede belirtilen istatistik yöntemler ile işleyerek adayların Ortaöğretim
Başarı Puanlarını (OBP) hesaplar. Bu hesaplamada, genel ilke olarak lisenin sonuncusuna
(liseden en düşük not ile mezun olan kişi) 100 puan, lisenin birincisine 500 puan
verilir. Lise mezuniyet notu ile OBP birbirlerinden farklı şeylerdir. OBP’den AOBP’nin
hesaplanması için, liseden o sene mezun olanların ÖSYS’de gösterdikleri başarı dikkate
alınır. Mezunlar ÖSYS’de ne denli başarılı olurlarsa, o liseden mezun olanların
OBP’leri o denli yükselerek AOBP’ye dönüşür.
Sonuç olarak;
- Okul birincisinin OBP’side AOBP’side 500’dür.
- Okul sonuncusunun OBP’si 100’dür.AOBP’si lisenin ÖSYS başarısına göre 100’den yukarı
çıkar.
- Birinci ile sonuncu arasındaki kişilerin AOBP’leri de 500 ile sonuncunun AOBP’si
arasında değişir.
- OBP ve AOBP, her sene hesaplanmaz. Sadece, kişinin liseden mezun olduğu sene bir
kez hesaplanır, ÖSYM’nin veri bankalarında sabitlenir ve ilerleyen yıllarda değişmeden
bu değer kullanılır.
- OBP’den AOBP’ye lisenin ÖSYS başarısı değerlendirilirken, o liseden o sene mezun
olanların ÖSYS başarısı dikkate alınır.
- AOBP; SAY, EA, SÖZ puan türleri için ayrı ayrı hesaplanır. Hesaplamada, lisenin
ÖSYS’nin birinci aşama sınavının testlerinde gösterdiği başarı dikkate alınır.
Yurtdışı veya KKTC’deki üniversitelere özel yetenek sınavıyla girenler Türkiye’ye
yatay geçiş yapabiliyor mu?
Özel yetenek gerektiren programların sınavları ile seçme ve yerleştirme işlemleri
yükseköğretim kurumları tarafından yapılıyor. Özel yetenek gerektiren programlara
başvuranlar doğrudan yükseköğretim programının bağlı olduğu kuruma yapılıyor. Sınav
ve değerlendirme işlemleri de yine aynı kurum tarafından yapılıyor. Özel yetenek
sınavı gerektiren kurumlar kılavuzda yer alıyor. Bu programlara kurum tarafından
yapılan sınav puanları ile ağırlıklı puanlar göz önüne alınarak yerleştirme yapılıyor.
Programlarda her birine en az kaç ÖSYS puanı alan adayların başvuracaklarını, sınavı
yapan ilgili kurum puan türü belirtmeden karar veriyor. Yurtdışı ve KKTC’deki üniversitelerin
özel yetenek sınav sonuçlarına göre öğrenci kabul edilen programlarda öğrenime başlayan
öğrencilerin ülkemizdeki üniversitelere yatay geçiş yapmaları mümkün değildir. Merkezi
yerleştirme ile bir yükseköğretim programına yerleştirilmiş adaylar da isterse özel
yetenek sınavıyla öğrenci alan yükseköğretim programına başvurabiliyorlar.
Lise birincilerinin ÖSYS’deki avantajları nelerdir?
Okul birincileri AOBP olarak 500 almalarının yanı sıra yükseköğretim programlarının
okul birincileri kontenjanından da faydalanırlar. Ancak kontenjan hakkı sadece liseden
mezun olacakları sene için geçerlidir; daha sonraki yıllarda AOBP’de bir değişiklik
olmaz fakat birincilik kontenjanından yararlanma hakları kaybolur.
2010 ÖSYS‘de alınabilinecek en yüksek ham puan nedir?
2010 ÖSYS’de alınabilinecek en yüksek ham puan 500’dür.Sınavda en yüksek netlere
ulaşan öğrenci 500 puan alır.
Puanları eşit olan öğrenciler; üniversitelerde neye göre yerleştiriliyor? Öncelik
kimlere veriliyor?
Puanların eşit olması durumunda AOBP çıkarılarak kalan ÖSYS puanı yüksek olan öğrenci
önceliği kazanır. Eşitlik bozulmaz ise kendi alanlarına bağlı olarak daha çok net
yapan öğrenci önceliği alır.Eşitlik devam ettiği taktirde; tercih sırasına bakılır,
daha üst sırada bölümü tercih etmiş olan öğrenci yerleştirilir.Eşitlik hala bozulmaz
ise yaşı küçük olan kişi yerleştirmede önceliğe sahip olur.
ÖSYS’de bir üniversite’ye yerleştirilirsem ama liseden henüz mezun olmazsam, gelecek
sene sınava başvurduğumda puanımda düşüş olur mu?
Hayır. Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanınızın çarpılacağı katsayılarda herhangi
bir değişiklik olmaz.
ÖSYS’de puan düşmesi nedir? Nasıl olur?
Tercih yapmış ve herhangi bir yükseköğretim programına yerleştirilmeye hak kazanmış
öğrenciler (açık öğretim programlarının kontenjan sınırlaması olmayan bölümleri
hariç) kayıt yaptırsın ya da yaptırmasın; kazandıkları seneyi takip eden sene sınava
girdiklerinde AOBP’nın çarpılacağı katsayı yarı yarıya düşer.